Yeni Avrupa Birliği Anayasası Hangi İlkeleri İçeriyor (8), (Aralık 2006, Sayı 453, Sayfa 139–157).

AVRUPA BİRLİĞİ ANAYASASI ( 8 )
Ahmet Özer Emekli Vali
KISIM II
MALİ HÜKÜMLER
BÖLÜM I
ÇOK YILLIK MALİ ÇERÇEVE
Madde III- 402
1. Çok yıllık mali çerçeve, Madde I- 55 uyarıca en az beş yıllık bir süre için oluşturulur.
2. Mali çerçeve, gider sınıfına göre, girişilen taahhütler için kredilerdeki yıllık tavan ile ödeneklerdeki yıllık tavanların miktarını sabitler. Sınırlı miktardaki harcama kalemleri, Birlik’in faaliyetlerinde yer alan büyük sektörlerce karşılanır.
3. Mali çerçeve, yıllık bütçe uygulaması için yararlı her türlü önlemi alır.
4. Konsey’in yeni br mali çerçeve oluşturan bir Avrupa yasası, önceki mali yılın bitimine kadar benimsenemezse, o çerçevenin geçen yıla karşılık gelen tavanları ve diğer hükümler, söz konusu yasa kabul edilene kadar uzatılır.
5. Mali çerçevenin kabul edilmesini sağlayan süreç içinde, Avrupa Parlamentosu, Konsey ve Komisyon, bu sürede yapılan çalışmaların başarılı bir şekilde tamamlanması için gerekli tüm önlemleri alır.
BÖLÜM II
BİRLİK’İN YILLIK BÜTÇESİ
Madde III- 403
Mali yıl 1 Ocak ile 31 Aralık arasındaki süredir.
Madde III- 404
Avrupa yasaları, Birlik’in yıllık bütçesini aşağıdaki hükümlere göre oluşturur:
1. 1 Temmuzdan önce, her kurum harcamalarının tahminlerini hazırlar. Komisyon bu tahminleri bir bütçe tasarısında toplar, ayrıca farklı tahminler içerebilecek bir görüş de ekler.
Bütçe tasarısı gelir ve giderlerin bir tahminini içerir.
Komisyon, prosedür sırasında aşağıda 5. paragrafta anılan Uzlaştırma Komitesi toplanana kadar geçen süre boyunca bütçe tasarısında değişiklik yapabilir.
2. Komisyon, bütçenin uygulanacağı yıldan önceki 1 Eylül’den geç olmayacak şekilde bütçe tasarısını Avrupa Parlamentosu’na ve Bakanlar Konseyi’ne verir.
3. Konsey, bütçe tasarısı hakkındaki tutumunu belirler ve bunu bütçenin uygulanacağı yıldan önceki 1 Ekimden geç olmayacak şekilde Avrupa Parlamentosu’na iletir Konsey, tutumunu benimsemesine neden olan gerekçeler konusunda Avrupa Parlamentosu’nu tam olarak bilgilendirir.
4. Söz konusu bildirimden sonraki kırk iki gün içinde Avrupa Parlamentosu,
a) Konsey’in tutumunu onaylarsa, Avrupa bütçe tasarısı kabul edilmiştir.
b) Herhangi bir karar almazsa, Avrupa bütçe tasarısı kabul edilmiş sayılır.
c) Kendisini oluşturan üyelerin çoğunluğuyla Konsey’in tutumunda değişiklik yapılmasını önerirse, değiştirilen metin Konsey’e ve Komisyon’a iletilir. Avrupa Parlamentosu Başkanı, Konsey Başkanı ile anlaşarak, Uzlaştırma Komitesini toplantıya çağırır. On gün içinde Konsey’in Avrupa Parlamentosu’na tüm değişikliklerini onayladığını bildirmesi durumunda, Uzlaştırma Komitesi toplanmaz.
5. Konsey üyeleri veya onların temsilcileri ile aynı sayıda Avrupa Parlamentosu’nu temsil eden üyeden oluşan Uzlaştırma Komitesi, Konsey Üyelerinin veya onların temsilcilerinin nitelikli çoğunluğu ve Avrupa Parlamentosu’nu temsil eden üyelerin çoğunluğuyla, toplantıya çağırılmasından sonraki yirmi bir gün içinde, Avrupa Parlamentosu’nun ve Komisyon’un tutumlarına dayanarak, ortak bir metin üzerinde anlaşmaya varır.
Komisyon, Uzlaştırma Komitesi’nin çalışmalarında yer alır ve Avrupa Parlamentosu ile Knsey’in tutumlarının uzlaştırılması amacıyla, tüm gerekli girişimlerde bulunur.
6. 5. paragrafta belirtilen yirmi bir gün içinde Uzlaştırma Komitesi ortak bir metni onaylarsa, Avrupa Parlamentosu ile Konsey’in her ikisi de, söz konusu tarihten itibaren ortak metni on dört gün içinde kabul edebilirler.
7. 6. paragrafta belirtilen on dört gün içerisinde, şayet:
a) Avrupa Parlamentosu ve Konsey, ortak metni onaylarsa ya da herhangi bir karar alamazlarsa veya bu kurumlardan birisi onaylamasına rağmen, diğeri herhangi bir karar alamazsa, Avrupa bütçe yasası ortak metne göre kaul edlmiş sayılır.
b) Üyelerinin çoğunluğuyla hareket eden Avrupa Parlamentosu ve Konsey, her ikisi de ortak metni reddederse ya da bu kurumlardan birisi ortak metni ret kararı almış olmasına karşın diğer herhangi bir karar alamazsa, Komisyon tarafından yeni bir bütçe tasarısı verilir.
c) Üyelerinin çoğunluğuyla hareket eden Avrupa Parlamentosu, ortak bir metni reddetmesine karşın, Konsey’in onaylaması halinde, Komisyon tarafından yeni bir bütçe tasarısı verilir.
d) Konsey’in ortak metni reddetmesine karşın Avrupa Parlamentosu’nun onaylaması halinde, Avrupa Parlamentosu, Konsey’in ret tarihinden itibaren başlayan on dört gün içinde, üye sayısının çoğuluğuyla ve kullanılan oyların 3/5’i ile paragraf 4 (c)’de belirtilen bazı tadillere ya da tümünü teyide karar verebilir. Avrupa Parlamentosu’nun tadilinin kabul edlmediği hallerde, tadile konu olan hususun Uzlaştırma Komitesi’nde kabul edilen hali muhafaza edilir. Avrupa bütçe yasası, bu hali ile kesin olarak kabul edilmiş sayılır.
8. Paragraf 5’te belirtilen yirmi bir günlük zaman dilimi içerisinde, şayet Ulaştırma Komitesi ortak bir metin üzerinde anlaşamazsa, Komisyon tarafından yeni bir bütçe tasarısı verilir.
9. Bu maddede belirtilen prosedür tamamlandığında, Avrupa Parlamentosu Başkanı, Avrupa bütçe yasasının nihai olarak kabul edildiğini açıklar.
10. Her kurum, bu maddeye göre Anayasa’ya uygun olarak kendisine verilen yetkileri kullanır ve özellikle gelir ve giderler arasındaki denklik ile Birlik’in öz kaynakları dikkate alınarak tasrrufları kabul eder
Madde III- 405
Bir mali yılın başlangıcında hiç bir Avrupa bütçe yasası benimsenmezse, Madde III- 412’de anılan Avrupa Yasası hükümleri uyarınca, bütçenin herhangi bir kısmı veya diğer alt bölümleriyle ilgili olarak her ay, önceki mali yıl Avrupa bütçe yasasına konulan bütçe ödeneklerinin on ikide birinden daha çok olmayan bir toplam harcanabilir. Ancak, henüz kabul edilmeyen bütçe tasarısında belirtilen rakamın on ikide birinden daha fazla harcama yapılamaz.
2. Konsey, Madde III- 412’de belirtilen Avrupa yasasına göre, Komisyon’un bir teklifi üzerine ve 1. paragrafta belirtilen diğer koşullara uygun olarak, on ikide birden daha yüksek bir harcamaya yetki veren bir Avrupa kararı kabul edebilir. Konsey, kararı derhal Avrupa Parlamentosu’na iletir.
Bu Avrupa kararı, Madde I- 54 ( 3 ) ve ( 4 )’de belirtilen Avrupa yasalarına göre, bu maddenin uygulanmasını sağlayan kaynaklarla ilgili tedbirleri belirler.
Çoğunlukla hareket eden Avrupa Parlamentosu, bu harcamanın kabul edilmesinden sonraki otuz gün içinde azaltma kararı almazsa, söz konusu yasa bu sürede yürürlüğe girer.
Madde III-406
Madde III-412’de anılan Avrupa yasası tarafından belirlenen koşullara uygun olarak, yalnızca personel giderleri ile ilgili olanlarla mali yılın sonunda bekletilmeyen ödenekler bir sonraki yıla aktarılabilir.
Ödenekler, niteliklerine ve amaçlarına göre gider kalemlerini gruplandıran farklı bölümler altında sınıflandırılır ve Madde III- 412’de belirtilen Avrupa yasası uyarınca alt bölümlere ayrılır.
- Avrupa Parlamentosu,
- Avrupa Konseyi ve Konsey,
- Komisyon
- Avrupa Birliği Adalet Divanı giderleri, bazı ortak gider kalemleri için özel düzenlemeleri ihlal etmeksizin, bütçenin farklı kısımlarında belirlenir.
BÖLÜM III
BÜTÇENİN VE ÖDEMELERİN UYGULANMASI
Madde III- 407
Komisyon, Üye Devletlerle işbirliği içinde, Madde III-412’de belirtilen Avrupa yasasına uygun olarak, sorumluluğu kendisine ait olacak şekilde ve tahsis edilen ödeneklerin sınırları dahilinde, sağlıklı mali yönetim ilkelerine göre bütçeyi uygular. Üye Devletler, ödeneklerin söz konusu ilkelere uygun olarak kullanılmasını sağlamak amacıyla Komisyon’la işbirliği yaparlar.
Madde III- 412’de belirtilen Avrupa Yasası, Üye Devletlerin bütçe uygulamasındaki görevlerinin denetlenmesini ve bundan kaynaklanan sorumluluklarını düzenler. Bu yasa ayrıca, her kurumun kendi harcamalarında paylaştığı sorumlulukları ve bunun yöntemini belirler
Komisyon, Madde III- 412’de belirtilen Avrupa yasası tarafından belirtilen sınırlar ve koşullara tabi olarak, bütçe içinde bölümler arasında ve alt bölümler arasında ödenek aktarımı yapar.
Madde III- 408
Komisyon, bütçe uygulaması bakımından önceki yılın hesplarını yıllık olarak Avrupa Parlamentosu’na ve Konsey’e sunar. Komisyon ayrıca, Birlik’in varlıklarının ve borçlarının bilançosunu da iletir.
Komisyon aynı zamanda, özellikle Madde III-409’a göre Avrupa Parlamentosu ve Bakanlar Konseyi tarafından verilen göstergelerle bağlantılı ve Birlik’in mali durumu ile ilgili olarak elde edilen sonuçlara dayalı bir değerlendirme raporunu Avrupa Parlamentosu’na ve Bakanlar Konseyi’ne sunar.
Madde III- 409
1. Bakanlar Kurulunun tavsiyesi üzerine Avrupa Parlamentosu, Bütçenin uygulanması bakımından Komisyon’u aklar. Bu amaçla Parlamento, Konsey’i takiben; hesapları, mali bilançoyu ve Madde III- 408’de öngörülen gelişim raporunu, Sayıştay tespitlerine denetim gören kurumların verdikleri cevaplarla birlikte gönderilen Sayıştay’ın yıllık raporunu, Madde III- 384, paragraf 1’de belirtilen güvence beyanını ve Sayıştay’ın özel raporlarını inceler.
2. Avrupa Parlamentosu, Komisyon’u aklamadan önce, bütçenin uygulanması konusunda ona verilen görevler çerçevesinde mali denetim sisteminin işleyişi ve harcamaların yapılması konusunda kendisini dinleyebilir. Komisyon, istenen bütün bilgileri Avrupa Parlamantosu’na sunar.
3. Komisyon, Parlamento’nun aklama kararına ekli görüşleriyle bütçenin uygulanmasıyla ilgili görüşleri, keza Konsey’in aklama tavsiyesine ekli yorumlar doğrultusunda tüm önlemleri alır.
4. Avrupa Parlamentosu’nun veya Konsey’in talebi üzerine Komisyon, özellikle bütçenin uygulanmasından sorumlu birimler hakkında verilen talimatlar başta olmak üzere, söz konusu görüşlerin ve açıklamaların ışığında alınan tedbirler hakkında rapor düzenler. Bu rapor ayrıca Sayıştay’a da iletilir.
BÖLÜM IV
ORTAK HÜKÜMLER
Madde III- 410
Birden fazla yılı içeren mali çerçeve ve yıllık bütçe “euro” olarak hazırlanır.
Madde III- 411
Komisyon, ilgili Üye Devletlerin yetkili makamlarına bilgi vermek kaydıyla, Anayasa bağlamında ortaya çıkan ödemeler için bir Üye Ülke hesabından diğer Üye Ülke hesabına aktarma yapabilir. Şayet kendi hesabında yeterli ödenek varsa, bu işlemden kaçınır.
Komisyon, ilgili Üye Devletlerin her biri ile o Üye Devletçe belirlenen makam aracılığıyla iletişim kurar. Komisyon. mali işlemleri yürütürken, ilgili Üye Ülkenin merkez bankasına veya onun görevlendirdiği mali kuruma başvurur.
Madde III- 412
1. Avrupa Yasası,
a) Özellikle bütçenin oluşturulması ve uygulanması, hesapların sunulması ve denetlenmesi için mali usul kurallarını belirler.
b) Mali denetçilerin, yetkili memurların ve saymanların sorumluluklarına ilişkin usul kurallarını düzenler.
Söz konusu yasalar, Sayıştay’a danışıldıktan sonra kabul edilir.
2. Konsey, Komisyon’un teklifi üzerine, Birlik’in kendi kaynaklarına ilişkin düzenlemeler kapsamında sağlanan bütçe gelirlerinin Komisyon’un kullanımına sunulması ve ihtiyaçlarının karşılanması için gereken yöntemleri belirleyen bir Avrupa tüzüğünü kabul eder. Konsey. Avrupa Parlamentosu’na ve Sayıştay’a danıştıktan sonra hareket eder.
3. Konsey, 31 Aralık 2006 tarihine kadar bu maddede belirtilen durumlarda oybirliği ile hareket eder.
Madde III- 413
Avrupa Parlamentosu, Konsey ve Komisyon, mali kaynakların Birlik’in üçüncü şahıslara karşı yükümlülüklerini yerine getirmesine hazır durumda olmasına dikkat ederler.
Madde III- 414
Avrupa Parlamentosu, Konsey ve Komisyon Başkanları arasında yapılan düzenli toplantılar, bu kısımda belirtilen bütçe usulleri kapsamında Komisyon’un girişimiyle yapılır. Başkanlar, bu kısımdaki hükümlerin uygulanmasını kolaylaştırmak amacıyla, Kurumların tutumlarının müzakere edilmesini ve uzlaştırılmasını teşvik etmek amacıyla gerekli tedbirleri alırlar.
BÖLÜM V
DOLANDIRICILIKLA MÜCADELE
Madde III- 415
Birlik ve Üye Devletler, bu madde uyarınca kabul edilen önlemlerle, dolandırıcılığa ve Birlik’in mali çıkarlarına zarar veren yasa dışı faaliyetlere karşı mücadele ederler. Bu konuda alınan önlemler, caydırıcı nitelikte ve Üye Devletlerin ve Birlik’in tüm kurumlarının, organlarının ofislerinin ve dairelerinin etkili bir şekilde korunmalarını sağlayacak güçte olacaktır.
2. Üye Devletler, Birlik’in mali çıkarlarını etkileyen dolandırıcılığa karşı, kendi mali ıkarlarını etkileyen dolandırıcılığa karşı aldıkları önlemlerin aynısını alırlar.
3. Üye Devletler, Anayasa’nın hükümlerini ihlal etmeksizin, dolandırıcılığa karşı Birlik’in mali çıkarlarını koruma hedefine ilişkin faaliyetlerin koordine ederler. Bu amaçla, Komisyon ve yetkili makamlar arasında yakın ve düzenli işbirliği kurarlar.
4. Avrupa Yasası ve Çerçeve Yasası, Üye Devletlerde etkili ve eşit derecede koruma sağlamak amacıyla, Birlik’in mali çıkarlarını etkileyen dolandırıcılığın önlenmesi ve buna karşı savaşılması yönünde gereken tüm çarelere başvururlar.
5. Komisyon, Üye Devletlerle Avrupa Parlamenyosu’na ve Bakanlar Konseyi’ne işbirliği içinde, bu maddenin uygulanması için kabul edilen kararlar ve önlemler hakkında her yıl bir rapor sunar.
KISIM III
GÜÇLENDİRİLMİŞ İŞBİRLİĞİ
Madde III- 416
Bu işbirliği, Birlik Anayasası ve hukuku ile uyumlu olmalıdır.
Bu tür işbirliği, iç pazara, ekonomik ve sosyal çıkarlar ile bölgesel dayanışmaya zarar vermemelidir. Bu işbirliği, Üye Devletler arasındaki ticarete bir engel oluşturmamalı veya bir ayırıma neden olmamalıdır. Ayrıca, ülkeler arasındaki rekabeti olumsuz olarak etkilememelidir.
Madde III- 417
Önerilen işbirliği, buna katılmayan Üye Devletlerin yetkilerine, haklarına ve yükümlülüklerine saygılı olmalıdır. Bu Üye Devletler, katılımcı Üye Devletlerin işbirliğini uygulamalarına engel olmamalıdırlar.
Madde III- 418
1. Güçlendirilmiş işbirliği, buna yetki veren Avrupa kararında belirtilen olası katılım koşullarına riayet kaydıyla, tüm Üye Devletlere açıktır. Bu işbirliği, bu koşullar dışında daha önce benimsenen kararlara uymak kaydıyla Üye Devletlere her zaman açıktır.
Komisyon ve katılımcı Üye Devletler, mümkün olan en çok sayıda Üye Devletin katılımını sağlamaya çalışırlar.
2. Komisyon ve Birlik Dışişleri Bakanı, tüm Bakanlar Konseyi ve Avrupa Parlamentosu Üyelerini, güçlendirilmiş işbirliği ile ilgili gelişmeler hakkında düzenli olarak bilgilendirirler.
Madde III-419
1. Ortak dış politika ve güvenlik politikası haricinde, Anayasa’da yer alan alanlardan birinde, kendi aralarına güçlendirilmiş işbirliği kurmak isteyen Üye Devletler, Komisyon’a bu işbirliğinin kapsamını ve hedeflerini belirleyen bir talepte bulunurlar. Komisyon, bu konuyla ilgili olarak Konsey’e bir teklif gönderebilir. Komisyon, teklif göndermemesi halinde, bunun nedenlerini ilgili Üye Devletlere bildirir.
Güçlendirilmiş işbirliğini başlatma yetkisi, Avrupa Parlamentosu’nun rızası alındıktan sonra Komisyon’un önerisi üzerine hareket eden Bakanlar Konseyi’ne aittir.
2. Ortak dış politika ve güvenlik politikası çerçevesinde, kendi aralarında güçlendirilmiş işbirliği kurmak isteyen Üye Devletlerin talebi, Konsey’e gönderilir.Bu talep, güçlendirilmiş işbirliğinin Birlik’in ortak hedefleriyle ve güvenlik politikasıyla uyumlu olup olmadığı hakkında görüş bildirecek olan Dışişleri Bakanı’na ve bu işbirliğinin özellikle diğer Birlik politikaları ile uyumlu olup olmadığı hakkında görüş bildirecek olan Komisyon’a iletilir. Talep, aynı zamanda bilgi için Avrupa Parlamentosu’na gönderilir.
Güçlendirilmiş işbirliğini başlatma yetkisi Bakanlar Konseyi’ne aittir.
Madde III- 420
1. Madde III-419 (1), (2)’de belirtilen alanlardan birinde, güçlendirilmiş işbirliğine katılmak isteyen herhangi bir Üye Ülke, bu niyetini Konsey’e ve Komisyon’a bildirir.
Komisyon, bu bildirimi aldığı tarihten itibaren dört ay içinde, ilgili Üye Ülkenin katılımını teyit eder. Komisyon, gerekli hallerde, katılım koşullarının karşılandığını açıklar ve güçlendirilmiş işbirliği çerçevesinde önceden benimsenmiş olan tasarrufların uygulanmasıyla ilgili gördüğü geçiş tedbirlerini kabul eder.
Ancak, Komisyon katılım koşullarından herhangi birinin karşılanmadığını düşünürse, bu koşulların karşılanması için kabul edilmesi gereken düzenlemeleri belirtir ve katılım talebinin yeniden incelenmesi için son bir tarih belirler. Komisyon talebi, önceki alt paragrafta belirtilen prosedüre uygun şekilde yeniden inceler. Komisyon katılım koşullarından herhangi birinin hala karşılanmadığını düşünürse, ilgili Üye Ülke, bu meseleyi Madde I-44 (3)’e göre hareket edecek olan Konsey’e götürebilir. Konsey, aynı zamanda Komisyon’un teklifiyle hareket ederek, ikinci alt paragrafta anılan geçiş tedbirlerini de kabul edebilir.
2. Güçlendirilmiş işbirliğine, ortak dış politika ve güvenlik politikası çerçevesinde katılmak isteyen herhangi bir Üy Ülke, bu niyetini Konsey’e, Dışişleri Bakanı’na ve Komisyon’a bildirir.
Konsey, Dışişleri Bakanı’na danıştıktan sonra, ilgili Üye Ülkenin katılımını teyit eder. Gerekli olan durumlarda, katılım koşullarının karşılandığını açıklar. Konsey, aynı zamanda Dışişleri Bakanı’nın teklifiyle hareket ederek bu işbirliği çerçevesinde daha önce benimsenmiş kararların uygulanması bakımından gerekli görülen geçiş tedbirleri kabul edebilir. Ancak Konsey, katılım koşullarının herhamgi birinin karşılanmadığını düşünürse, bu koşulların karşılanması için kabul edilmesi gereken düzenlemeleri belirtir ve katılım talebinin yeniden incelenmesi için son bir tarih belirler.
Bu paragrafın amaçları doğrultusunda, Konsey Madde I- 44 (3)’e uygun olarak hareket eder.
Madde III- 421
Kurumlar için gereken idari giderler dışında, güçlendirilmiş işbirliğinden kaynaklanan harcamalar, Avrupa Parlamentosu’na danıştıktan sonra oybirliği ile hareket eden Bakanlar Konseyi Üyeleri aksi yönde karar vermedikleri sürece, Üye Devletler tarafından karşılanır.
Madde III-422
1 .Anayasa’nın güçlendirilmiş işbirliği bağlamında uygulanabilen bir hükmünün, Konsey’in oybirliği ile hareket etmesini gerektirmesi durumunda, Madde I-44 (3)’de belirtilen düzenlemeler uyarınca oybirliğiyle hareket eden Konsey, kendi girişimiyle nitelikli çoğunlukla hareket etmeye karar verebilir.
2 Anayasa’nın, güçlendirilmiş işbirliği bağlamında uygulanabilen bir hükmünün, Konsey’in özel bir yasama prosedürü kapsamında, Avrupa Yasası veya Çerçeve Yasası ya da çerçeve yasalarını kabul etmesini gerektirmesi durumunda, Madde I- 44 (3)’de belirtilen düzenlemeler uyarınca oybirliğiyle hareket eden Konsey, kendi girişimiyle nitelikli çoğunlukla hareket etmeye karar verebilir.
3. 1. ve 2. paragraflar, savunma alanında ve askeri sonuçları olan kararlarda uygulanmaz.
Madde III- 423
Konsey ve Komisyon, güçlendirilmiş işbirliği bağlamında üstlenilen faaliyetlerin uyumunu ve bu faaliyetlerin Birlik politikalarıyla uyumunu sağlarlar ve bu yönde işbirliği yaparlar.
BAŞLIK VII
ORTAK HÜKÜMLER
Madde III- 424
Uzaklıkları, adaya özgü yapıları, küçük boyutları, zor topoğrafyaları ve iklimleri, kalkınmalarını ciddi olarak kısıtlayan şekilde kalıcı ve birleşik belli ürünlere olan ekonomik bağımlılıklarıyla öne çıkan deniaşırı Fransız ülkeleri olan Azor, Madeira ve Kanarya Adaları’nın yapısal ekonomik ve sosyal durumu gözönünde bulundurulduğunda, Komisyon’un teklifi üzerine Konsey, özellikle Anayasa’nın bu bölgelerde uygulanma koşullarını belirlemeyi hedefleyen ve ortak politikaları da içeren Avrupa Tüzüğü kararlarını kabul eder. Konsey, Avrupa Parlamentosu’na danıştıktan sonra hareket eder.
İlk paragrafta anılan tedbirler, özellikle gümrük ve ticaret politikaları, mali politika, serbest bölgeler, tarım ve balıkçılık politikaları, hammadde ve temel tüketim mallarınn sağlanma koşulları, Ülke yardımları ve yapısal fonlara ve yatay Birlik programlarına erişim gibi alanları içerir.
Konsey, iç Pazar ve ortak politikalar da dahil olmak üzere, Birlik’in yasal düzeninin bütünlüğünü ve tutarlılığını bozmadan, merkezden uzakta olan bölgelerin özel yapılarını ve kısıtlamalarını dikkate alarak, ilk paragrafta alınan tedbirleri kabul eder.
Madde III-425
Anayasa, hiç bir şekilde, mülkiyet sahipliği sistemini düzenleyen Üye Ülke kurallarını ihlal etmez.
Madde III- 426
Birlik, Üye Devletlerin her birinde tüzel kişilere kendi yasaları altında tanınmış olan en kapsamlı kanuni ehliyeti tanır. Birlik, özellikle taşınır ve taşınmaz mallara sahip olabilir veya bunları elden çıkarabilir, yasal işlerde taraf olabilir. Bu amaca yönelik olarak Birlik, Komisyon tarafından temsil edilir. Ancak Birlik aynı zamanda, kurumların idari özerkliği nedeniyle, kendi çalışma alanlarıya ilgili konularda kurumlar tarafından temsil edilir.
Madde III- 427
Görevlilerin Personel Tüzüğü ve Birlik memurlarının istihdam koşulları, bir Avrupa yasası tarafından belirlenir. Bu yasa, diğer ilgili kurumlara danışıldıktan sonra kabul edilir.
Madde III- 428
Komisyon, Konsey tarafından salt çoğunlukla kabul edilen bir Avrupa tüzüğü veya kararı ile belirlenen sınırlar dahilinde ve koşullar altında, kendisine emanet edilen görevleri yerine getirmek için gereken tüm bilgileri toplayabilir ve denetimler gerçekleştirebilir.
Madde III- 429
1. Merkez Bankasının ve Avrupa Merkez Bankaları Sistemi ile Avrupa Merkez Bankası Tüzüğü hakkında Protokol’ün 5. maddesini ihlal etmeksizin, Birlik faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için gerekli olduğunda, istatistiklerin oluşturulması için tedbirler bir Avrupa Yasası ve Çerçeve Yasası ile belirlenir.
2. İstatisikler, tarafsızlığa, güvenilirliğe, nesnelliğe, bilimsel bağımsızlığa, maliyet etkinliğine ve istatiksel gizliliğe saygı içinde oluşturulur.
Madde III- 430
Birlik kurumlarının üyeleri, komitelerin üyeleri ve Birlik ajanları ve memurları, görevleri sona erdikten sonra dahi, mesleki sır teşkil eden bilgileri, özellikle işletmeler, iş ilişkileri ve maliyet fiyatları gibi bilgileri gizli tutmak zorundadırlar.
Madde III- 431
Birlik’in ahdi yükümlülüğü, yapılan sözleşmeye uygulan hukukla düzenlenir.
Ahdi olmayan sorumluluk durumunda Birlik,Üye Devletlerin hukukunda ortak genel ilkelere uygun olarak, kendisinin veya görevlerini yaparken memurlarının sebep oldukları zararları tazmin eder.
Memurların Birlik’e karşı sorumlulukları, statülerindeki veya haklarında uygulanabilen yasalardaki hükümlerle düzenlenir.
Madde III- 432
Birlik Kurumlarının oturma merkezleri, Üye Devletlerin Hükumetlerince ortak kararla belirlenir.
Madde III-433
Konsey, Avrupa Birliği Adalet Divanı tüzüğünü ihlal etmeden, Birlik Kurumlarında kullanılacak dilleri oybirliği ile belirler.
Madde III-434
Birlik, Avrupa Birlik’inin dokunulmazlıkları ve ayrıcalıkları hakkında Protokolde öngörülen koşullar altında, Üye Devletlerin toprakları üzerinde, görevinin yerine getirilmesi için gerekli dokunulmazlıklardan ve ayrıcalıklardan yararlanır.
Madde III- 435
Üye Ülkelerin kendi aralarında ve üçüncü ülkelerle 1 Ocak 1958 tarinden önce ya da Üye Devletlerin Birlik’e katılım tarihlerinden önce yaptıkları anlaşmalardan doğan haklar ve yükümlülükler Anayasa’dan etkilenmez.
Bu anlaşmalar Anayasa ile uyumlu değilse, ilgili Üye Ülke veya Ülkeler, uyumsuzlukları gidermek için gerekli girişimlerde bulunurlar. Gerektiğinde Üye Devletler, bu amaçla ortak bir tutum benimsemek üzere, birbirlerine yardımcı olurlar.
Bu paragrafta anılan anlaşmaları uygularken Üye Devletlerin, Anayasa çerçevesinde her Üye Ülkenin elde ettiği avantajların, Birlik’in ayrılmaz bir parçasını oluşturduğunu, bu suretle oluşturulan ortak kurumlardan sağlanan avantajlardan diğer Üye Ülkelerin de yararlanacağını dikkate almaları gerekir.
Madde III- 436
1. Anayasa, aşağıdaki kuralların uygulanmasına engel teşkil etmez:
a) Hiç bir Üye Ülke, kendi temel güvenlik çıkarlarına ters olduğunu düşündüğü bilgileri ifşa etmek zorunda değildir.
b) Herhangi bir Üye Ülke, silah, mühimmat ve savaş malzemelerinin üretimi vya ticaretiyle ilişkili olarak, kendi temel güvenlik çıkarlarının korunması için gerekli olduğunu düşündüğü adımları atabilir. Bu adımlar, özel olarak askeri amaçlara yönelik olmayan ürünlerle ilgili iç pazardaki rekabet koşullarını ters yönde etkilemez.
2. Komisyon’un önerisiyle Konsey, I (b) paragrafı hükümlerine uygun olan ürünlerle ilgili 15 Nisan 1958 tarihinde düzenlemiş olduğu listede değişiklikler yapan bir Avrupa kararını oybirliği ile kabul edebilir.
BÖLÜM IV
GENEL VE NİHAİ HÜKÜMLER
Madde IV-437
Önceki Antlaşmaların Yürürlükten Kaldırılması
1. Anayasa’yı oluşturan bu antlaşma, aşağıdaki antlaşmaları ve tasarrufları yürürlükten kaldırmıştır:
- Avrupa Topluluğunu oluşturan antlaşma,
- Avrupa Birliği Antlaşması’nı ve bunları tamamlayan ve destekleyen ve Anayasa’yı oluşturan Antlaşma’nın eki olan Protokolde öngörülen koşullara göre listesi yapılan tasarruflar ve antlaşmalar,
- Bunları destekleyen ve tamamlayan bu maddenin 2. paragrafında sayılanlara tabi tasarruflar ve antlaşmalar.
2. Aşağıdaki Devletlerin katılımına ilişkin antlaşmalar yürürlükten kaldırılmıştır:
a) Danimarka Krallığı, İrlanda ve Büyük Britanya ve Kuzey İrland a Birleşik Krallığı ile,
b) Yunan Cumhuriyeti ile,
c) İspanya Krallığı ve Portekiz Cumhuriyeti ile,
d) Avusturya Cumhuriyeti , Finlandiya Cumhuriyeti ve İsveç Krallığı ile
e) Çek Cumhuriyeti, Estonya Cumhuriyeti, Kıbrıs Cumhuriyeti, Letonya Cumhuriyeti, Litvanya Cumhuriyeti, Macaristan Cumhuriyeti, Malta Cumhuriyeti, Polonya Cumhuriyeti, Slovenya Cumhuriyeti ve Slovak Cumhuriyeti ile,
yapılan katılım antlaşmaları.
Ancak,
-(a) ve (d)’de belirtilen Antlaşmaların hükümleri ve Danimarka Krallığı, İrlanda ve Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı, Yunan Cumhuriyeti, İspanya Krallığı ve Portekiz Cumhuriyeti katılım antlaşmaları ve tasarruflarına ilişkin Protokol’de belirtilen veya öngörülen düzenlemeler bu Potokole uygun olarak yürürlükte kalır, hukuki değerlerini korurlar.
- (c)’de belirtilen Antlaşmanın hükümleri ve Çek Cumhuriyeti, Estonya Cumhuriyeti, Kıbrıs Cumhuriyeti, Letonya Cumhuriyeti, Litvanya Cumhuriyeti, Macaristan Cumhuriyeti, Malta Cumhuriyeti, Polonya Cumhuriyeti, Slovenya Cumhuriyeti ve Slovak Cumhuriyeti ile yapılan katılım antlaşması ve tasrruflarına ilişkin Protokol’de belirtilen veya öngörülen düzenlemeler bu protokole uygun olarak yürürlükte kalır ve hukuki değerlerini korurlar.
Madde III- 438
Halefiyet ve Hukuki Süreklilik
1. Bu Antlaşma ile kurulan Avrupa Birliği, Avrupa Topluluğu ve Avrupa Birliği Antlaşması ile kurulan Avrupa Birliğinin mirasçısıdır.
2. Bu Antlaşma’nın yürürlüğü ile ilgili yeni hükümler kabul edilinceye veya görev süreleri sona erinceye kadar, bu Antlaşma’nın yürürlüğe girdiği tarihteki kurumlar, organlar, ofisler ve daireler, Madde IV- 439’a tabi olarak, o tarihteki oluşumları açısından bu Antlaşma’nın anlamı çerçevesinde yetkilerini kullanırlar.
3. Madde IV- 437 ile yürürlükten kaldırılan antlaşmalar ve tasarruflara istinaden kabul edilmiş kurumlar, organlar, ofisler ve dairelerin tasarrufları yürürlükte kalır. Söz konusu tasarrufların hukuki değerleri, ılga, iptal veya değiştirilinceye kadar devam eder. Aynı durum, Madde IV- 437 ilga edilen antlaşmalar ve tasarruflar temel alınarak Üye Devletler arasında yapılan antlaşmalar için de geçerlidir.
Bu Antlaşma’nın yürürlüğe girdiği tarihte mevcut olan Topluluk ve Birlik kazanımlarının unsurları, özellikle kurumlararsı antlaşmalar, kararlar ve Konsey toplantılarında Üye Devletlerin hükümet temsilcileri tarafından yapılan antlaşmalar, Topluluk veya Birlik’in eylemleri ile ile bağlantılı veya Topluluk veya Birlik’in işleyişine dair Üye Devletler tarafından akdedilen antlaşmalar, hükumetlerarası konferans bağlamında yapılanlar da dahil, bildiriler, Üye Devletlerin ortak görüşü ile Topluluk veya Birlik ile ilgili Avrupa Konseyi veya Kosey tarafından kabul edilen ilke kararları ve diğer tutumlar ortadan kaldırılıncaya veya tadil edilinceye kadar yürürlükte kalır.
4. Madde IV- 437 ile ilga edilen anlaşmaların ve tasarrufların uygulanması ve yorumlanmasına ilişkin ve yine bu anlaşmaların uygulanmasına yönelik olarak kabul edilen sözleşme ve tasarruflara ilişkin Avrupa Toplulukları Adalet Divanı ile ilk derece mahkemesinin içtihat hukuku, yapılması gereken değişikliklerin yapılması ile, Birlik hukukunu ve de özellikle Anayasa’nın kıyaslanabilir hükümlerini yorumlama kaynağı olarak muhafaza edilirler.
Madde IV- 439
Avrupa Parlamentosu’nun oluşumu, Avrupa Konseyi ve Konsey üyelerinin hangilerinin hangi durumlarda oylamaya katılamayacağını da içerecek şekilde Avrupa Konseyi ve Konsey açısından nitelikli çoğunluğun tanımı ve Birlik Dışişleri Bakanı’nı da içerecek şekilde Komisyon’un oluşumu ile ilgili geçiş hükümleri, Birlik kurumları ve organları ile ilgili geçiş hükümlerine dair Protokol’de düzenlenir.
Madde IV- 440
Kapsam
1. Anayasa’yı oluşturan Antlaşma, Belçika Krallığı, Çek Cumhuriyeti, Danimarka Krallığı, Federal Almanya Cumhuriyeti, Estonya Cumhuriyeti, Yunanistan Cumhuriyeti, İspanya Cumhuriyeti, Litvanya Cumhuriyeti, Büyük Lüksemburg Dukası, Macaristan Cumhuriyeti, Malta Cumhuriyeti, Hollanda Krallığı Avusturya Cumhuriyeti, Polonya Cumhuriyeti, Portekiz Cumhuriyeti, Slovenya Cumhuriyeti, Slovak Cumhuriyeti, Finlandiya Cumhuriyeti, İsveç Krallığı, Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı’nda uygulanır.
2. Anayasa’yı oluşturan Antlaşma, Madde III- 424’e uygun olarak, Guadeloppe, Fransız Guiana, Martinique, Reunion, Azor, Madeira ve Kanarya Adalarında geçerlidir.
3. Anayasa’yı oluşturan Antlaşma’nın Kısım III ‘te Başlık IV’te belirtilen ortaklığa yönelik özel düzenlemeleri, Ek II’de listesi yapılan denizaşırı ülkeler ve bölgeler için geçerlidir.
Anayasa’yı oluşuran Antlaşma, bu listeye dahil edilmeyen Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı ile özel ilişkiler sahip denizaşırı ülkeler ve bölgeler için geçerli değildir.
4. Anayasa’yı oluşturan Antlaşma, bir Üye Ülkenin dış ilişkilerinden sorumlu olduğu Avrupa Bölgelerinde geçerlidir.
5. Anayasa’yı oluşturan Antlaşma, Madde IV- 437 (2) (d) ‘de işaret edilen Antlaşma’da yer alan istisnai hükümler, Danimarka Krallığı, İrlanda ve Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı, Yunan Cumhuriyeti, İspanya Krallığı ve Portekiz Cumhuriyeti ve Avusturya Cumhuriyeti, Finlandiya Cumhuriyeti ve İsveç Krallığı ile yapılan katılım anlaşmaları ve tasarruflarına dair Protokol’ün Başlık V’te Bölüm 5 de ele alınan hususların dışında, Oland Adaları’nda geçerlidir.
6. 1.den 5.e kadar olan paragraflara istisna olarak:
a) Anayasa’yı oluşturan Antlaşma, Féroé Adaları’nda geçerli değildir.
b) Anayasa’yı oluşturan Antlaşma, Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı’nın egemen üs bölgeleri Akrotori ve Dhekelia’da, Çek Cumhuriyeti, Estonya Cumhuriyeti, Kıbrıs Cumhuriyeti, Letonya Cumhuriyeti, Litvanya Cumhuriyeti, Macaristan Cumhuriyeti, Malta Cumhuriyeti, Polonya Cumhuriyeti, Slovenya Cumhuriyeti, Slovak Cumhuriyeti ile yapılan katılım anlaşmaları ve tasarruflarına dair Protokol’ün Bölüm II Başlık III’ü ile birleşen ve Madde IV-437 (2) (e)’de işaret edilen Antlaşma’nın ayrılmaz parçası lan katılım tasarrufuna ek Kıbrıs’ta, Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı’nın egemen üs bölgelerine dair Protokol için orijinal olarak öngörülmüş düzenlemelerin uygulanmasını sağlamak için gerektiği derecede uygulanır.
c) Anlaşma’yı oluşturan Antlaşma, Manş Adaları ve Isle of Man için sadece, Madde IV- 437 (2) (a)’ da belirtilen Antlaşma’da ve Danimarka Krallığı, İrlanda ve Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı, Yunan Cumhuriyeti, İspanya Krallığı ve Portekiz Cumhuriyeti ve Avusturya Cumhuriyeti, Finlandiya Cumhuriyeti ve İsveç Krallığı ile yapılan katılım anlaşmaları ve tasarruflarına dair Protokol’ün Başlık II ‘de Bölüm 3 ile birleşen hususlarda orijinal olarak bu adalar için öngörülen düzenlemelerin uygulanmasını sağlamak için gerektiği derecede uygulanır.
7. İlgili Üye Devletlerin inisiyatifiyle Avrupa Konseyi, 2. ve 3. paragraflarda belirtilen Birlik’in Danimarka, Fransa veya Yunanistan ülkesi ve toprakları için statüsünü tadil eden bir Avrupa kararı kabul edebilir.
Madde IV- 441
Bölgesel Birlikler
Anayasa’yı oluşturan bu antlaşma, Belçika ve Lüksemburg ya da Belçika, Lüksemburg ve Hollanda arasında, iş bu Antlaşmanın uygulanmasına zarar vermedikçe, bölgesel birlikler kurulmasına ve tamamlanmasına engel teşkil etmez.
Madde IV- 442
Bu Antlaşma’ya eklenen protokoller, onun ayrılmaz bir parçasını oluşturur.
Madde IV- 443
Olağan Gözden Geçirme Usulü
1. Herhangi bir Üye Devletin hükumeti, Avrupa Parlamentosu veya Komisyon, Anayasa’yı oluşturan Antlaşma’nın değiştirilmesi için Konsey’e öneride bulunabilirler. Bu öneriler, Konsey tarafından Avrupa Konseyi’ne sunulur ve Ulusal Parlamentolar bilgilendirilir.
2. Avrupa Konseyi, Avrupa Parlamentosu’na ve Komisyon’a danıştıktan sonra, önerilen değişiklikleri incelemeyi salt çoğunlukla kabul ederse, Avrupa Konseyi Başkanı, Üye Devletlerin ulusal Parlamentolarının, Ülkelerin Devlet Başkanlarının veya hükumetlerinin, Avrupa Parlamentosu’nun ve Komisyon’un temsilcilerinden oluşan bir heyet oluşturur. Ayrıca, parasal alandaki kurumsal değişikliklerle ilgili olarak Avrupa Merkez Bankasına danışılır. Heyet, bu değişiklik önerisini inceler ve 3. paragrafta belirtildiği üzere, Üye Devletlerin hükumet temsilcilerinin bir konferansta bir araya gelmeleri için , uzlaşı yoluyla tavsiyede bulunur.
Avrupa Konseyi, değişiklik önerisini yetersiz bulursa, Avrupa Parlamentosu’na danıştıktan sonra, salt çoğunlukla Heyetin toplanmamasına karar verir. Bu durumda Avrupa Konseyi, Üye Devletlerin hükumet temsilcileri konferansının gündemini belirler.
1. Üye Devletlerin hükümet temsilcilerinin toplanmaları, Anayasa’yı oluşturan Anlaşma’da yapılacak değişiklikleri ortak mutabakatla belirtmek amacıyla, Konsey Başkanı tarafından gerçekleştirilir.
Değişiklikler, tüm Üye Devletler tarafından kendi Anayasalarına göre onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
4. Anayasa’yı oluşturan Antlaşma’da değişiklik yapan antlaşmanın imzalanmasından iki yıl sonra, Üye Devletlerin beşte dördü bunu onaylamışsa veya Üye Devletlerden biri veya birkaçı onaylamaya geçmede zorlukla karşılaşmışsa, bu mesele Avrupa Konseyi’ne götürülür.
Madde IV- 444
Basitleştirilmiş Gözden Geçirme Usulü
1. Bölüm III ‘de Konsey’in oybirliğiyle karar aması gereken hallerde, Avrupa Konseyi, bu hallerde Konsey’e nitelikli çoğunlukla karar alma yetkisi veren bir Avrupa kararını kabul edebilir.
Bu paragraf savunma alanı veya askeri meselelere ilişkin kararlar için uygulanmaz.
2. Bölüm III’de Konsey’in Avrupa yasaları ve çerçeve yasalarının ancak özel bir usül ile kabul edilmesini öngördüğü durumlarda, Avrupa Konseyi, söz konusu yasaların olağan usule göre kabulüne izin veren bir Avrupa yasasını kabul edebilir.
3. 1. ve 2. paragraflar temel alınarak Avrupa Konseyi tarafından yapılan her türlü girişimden ulusal Parlamentolar haberdar edilir. Bu bildirim tarihinden itibaren altı ay içinde herhangi bir ulusal Parlamento itiraz bildiriminde bulunursa, 1. ve 2. paragraflarda belirtilen Avrupa kararları kabul edilemez. İtiraz gelmezse Avrupa Konseyi kararı kabul edebilir.
1. ve 2. paragraflarda belirtilen Avrupa kararlarının kabulüne yönelik olarak, Avrupa Konseyi, çoğunlukla karar alan Avrupa Parlamentosu’nun rızasını aldıktan sonra, oybirliğiyle kararını verir.
Madde IV- 445
İç Pazar Birlik Politikaları ve Faaliyetine Dair Basitleştirilmiş Gözden Geçirme Usulü
1. Herhangi bir Üye Devletin hükumeti, Avrupa Parlamentosu veya Komisyon, Birlik’in faaliyeti ve iç pazara ilişkin Bölüm III’ün Başlık III’ünde yer alan düzenlemelerin tümü ya da birkısmının gözden geçirilmesi için Konsey’e teklif verebilirler.
2. Avrupa Konseyi, Bölüm III’ün Başlık III’ünde yer alan düzenlemelerin tümü ya da bir kısmını tadil eden bir Avrupa kararı kabul edebilir. Avrupa Konseyi, Avrupa Parlamentosu’na ve Komisyon’a, parasal alanda kurumsal değişikliklerin olması durumunda, Avrupa Merkez Bankasına danıştıktan sonra oybirliğiyle karar alır.
Bu tür bir Avrupa kararı, tüm Üye Devletler tarafından kendi Anayasalarına uygun olarak onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
3.2. paragrafta belirtilen Avrpa kararı, bu Antlaşma’da Birlik’e verilen yetkileri artıramaz.
Madde IV- 446
Süre
Anayasa’yı oluşturan Antlaşma, sınırsız bir süre için akdedilmiştir.
Madde IV- 447
Onay ve Yürürlük
1. Anayasa’yı oluşturan Antlaşma, Yüce Akit taraflarca, kendi ulusal Anayasa’larının gereklerine uygun olarak onaylanır. Onay Belgeleri, İtalyan Cumhuriyeti Hükumetine emanet edilir.
2. Anayasa’yı oluşturan Antlaşma, tüm onay belgelerinin emanet edilmiş olması şartıyla 1 Kasım 2006 tarihinde veya bu şartın gerçekleşmemesi halinde, en son imza atan Ülkenin onay belgesinin verildiği tarihi izleyen ikinci ayın ilk gününde yürürlüğe girer.
Madde IV- 448
Resmi Belgeler ve Tercümeleri
1. Üye Devletlerin resmi dillernde bir örnek olarak kaleme alınan bu Antlaşma, bu dillerin metinleri ile birlikte İtalyan Hükumetine emenet edilir ve Üye Devletlerin Hükumetlerine de tasdikli bir örneği iletilir.
2. Bu Antlaşma, Üye Devletler tarafından belirlenen ve bu Devletlerin anayasal düzeni uyarınca ülkelerinin tamamı veya bir bölümünde resmi dil statüsüne sahip herhangi bir dile çevrilebilir. İlgili Üye Devlet tarafından, Konsey arşivlerinden saklanmak üzere, bu çevirilerin onaylı bir örneği temin edilebilir.
İmza yetkisine sahip aşağıdaki temsilciler, bu Antlaşma’yı imzalamışlardır.
..................tarihinde..................imzalanmıştır
SONUÇ
Türk İdare Dergisi’nde, iki yıllık bir süreç içinde, birbirini izleyen sekiz sayıda yayımlanan Avrupa Birliği Anayasa’sı, tarafımdan değerli okuyucuların bilgilerine tamamı ile sunulmuş bulunmaktadır. Bu yayında katkı ve desteklerini esirgemeyen herkese çok teşekkür ederim.
|